آشنايي با بيماريهاي پوستي دوران بارداري

از آن جايي كه تغييرات متعددي كه در ساختمان و كاركرد عروق پوست در طي بارداري ممكن است رخ دهد منحصر به دوران حاملگي نيست و ممكن است در ساير حالات نيز ديده شود بنابراين توجه به اين تغييرات و درميان گذاشتن آن با پزشك معالج ضروري است.

آنژيوم عنكبوتي: اين عارضه به شكل يك برجستگي قرمز رنگ به اندازه سرسنجاق كه داراي يك قسمت مركزي است و از اطراف آن عروق خوني متسع به شكل شعاعي خارج مي‌شود. اين ضايعه در افراد طبيعي نيز ديده مي‌شود، اما شيوع آن در حاملگي افزايش مي‌يابد به گونه‌اي كه در 70 درصد زنان باردار بروز مي‌كند.

پيداست آنها بين ماههاي دوم تا پنجم حاملگي بوده و به طور عمده در نيمه فوقاني بدن ظاهر شده و بيشتر در زنان سفيدپوست مشهود است. اين ضايعات معمولاً در طي 3 ماه پس از زايمان از بين مي روند.

قرمزي كف دست

در 40 درصد زنان سفيدپوست و 30 درصد زنان تيره پوست باردار ديده مي‌شود كه ممكن است به صورت نقطه نقطه‌هاي منتشر در تمام كف دست باشد و يا فقط در برجستگي‌هاي كف دست ظاهر شود.

وريدهاي واريسي

اين وريدها در پاها و هموروئيد (بواسير) از عوارض شايع حاملگي است. بسياري از زنان حامله دچار تورم در صورت، پلك‌ها، دست‌ها و پاها مي‌شوند. اين تورم صبحها بيشتر است و بتدريج در طي روز از بين مي‌رود. با توجه به اين مورد مشكلات قلبي، كليوي و عوارض ناشي از حاملگي نيز مي‌توانند نماي مشابهي ايجاد كنند، مشورت با پزشك در اين خصوص الزامي است.

لثه‌ها

حدود 80 درصد زنان باردار دچار قرمزي و تورم در لثه‌ها مي‌شوند كه مخصوصا اگر بهداشت دهان خوب نباشد مي‌تواند به دردناك و زخمي شدن آنها منجر شود. گاها ضايعات عروقي كوچكي نيز ممكن است در لثه ايجاد شوند كه به دنبال تماس (مواد غذايي، مسواك و ...) دچار خونريزي مي‌شوند. اين تغييرات بعد از زايمان از بين مي‌روند. توجه به بهداشت دهان يك ضرورت مهم است.

خطوط كشش يا استريا

پيدايش استريا يك يافته شايع و مشخص در اكثر حاملگي‌هاست. اين خطوط در 90 درصد زنان باردار در ماههاي ششم و هفتم حاملگي ابتدا در ديواره شكم ظاهر شده و بعدا به ميزان كمتري بر روي سينه‌ها نيز نمايان مي‌شوند و با شيوع و شدت كمتر ممكن است در ساير نواحي بدن نيز ديده شوند علت پيدايش اين خطوط را به مجموعه‌اي از تغييرات هورموني، كشش بيش از اندازه پوست و پارگي برخي الياف بافت نگاهدارنده آن نسبت مي‌دهند. طول اين خطوط چند سانتيمتر بوده و پهناي آنها از 1 تا 10 ميليمتر متغير است و به رنگ صورتي تا ارغواني و گاهي همراه با خارش مختصر ظاهر مي‌شوند و رنگ اين خطوط معمولا مدتي پس از خاتمه بارداري تبديل به رنگ پوست شده، مختصري فرو رفته و سرانجام چروكيده مي‌شوند.
 

استريا معمولاً يك مشكل ظاهري است وليكن در برخي موارد مخصوصاً اگر وسيع باشد ممكن است زخمي شده و يا در جريان حوادث به سادگي پاره شود. بايد به خاطر داشت كه استريا در دوران بلوغ و در ارتباط با افزايش سريعتر حجم بدن نسبت به رشد پوست، در هر دو جنس و بطور عمده در نواحي ران‌ها، باسن، كمر و سينه ممكن است ايجاد شود. همچنين احتمال دارد ضايعات مشابهي در جريان برخي از

بيماريها و يا مصرف انواعي از داروهاي موضعي يا سيستميك، خصوصاً تركيبات كورتون دار، ايجاد شود كه شامل آويزه هاي پوستي مي گردد.  آويزه‌هاي پوستي ضايعاتي هستند كه در ماههاي آخر حاملگي ظاهر شده و به طور نسبي يا كامل پس از زايمان ناپديد مي‌شوند. اندازه آنها از سر يك سوزن تا نخود متفاوت بوده و به صورت زوايد برجسته به رنگ پوست يا كمي تيره‌تر در طرفين صورت، گردن، قسمت فوقاني سينه و زير پستانها ديده مي‌شوند. به خاطر شباهت آنها به بعضي از انواع زگيل گاهي بيماران اين زائده هاي پوستي را با زگيل اشتباه مي گيرند.

بيماريهاي شايع خاص دوران بارداري

يك خانم حامله علاوه بر احتمال گرفتاري به انواع بيماري هاي پوست نظير افراد ديگر، در معرض ابتلا به برخي بيماري ها نيز قرار دارد كه اختصاص به دوران بارداري دارند.

خارش حاملگي

حدود 20 درصد زنان باردار به درجاتي دچار خارش مي‌شوند كه در اكثر موارد ناشي از يك بيماري شناخته شده نظير كهير، اگزما، حساسيت‌هاي دارويي و يا ابتلا به عفونت‌هاي انگلي نظير گال است.  اما گروه كوچكي از خانم هاي حامله تنها مبتلا به يك خارش شديد هستند كه با هيچ ضايعه پوستي مشخص همراه نيست كه به اين حالت، خارش حاملگي اطلاق مي‌شود. اين حالت، كه در سه ماهه سوم حاملگي شروع شده و اغلب محدود به شكم است اگر چه ممكن است كاملاً منتشر باشد و ناشي از اختلال در ترشح صفرا در كبد است. اين خارش معمولا بعد از زايمان از بين مي‌رود وليكن در حاملگي‌هاي بعدي و يا هنگام مصرف قرصهاي ضدبارداري عود مي‌كند. اين حالت عموماً تأثيري بر سرنوشت حاملگي و يا سلامت جنين نداشته و تنها خطر بالقوه آن اين است كه احتمال بروز سنگ‌هاي صفراوي در زنان مبتلا به اين عارضه بيشتر است.

بثورات كهيري دوران حاملگي

اين اختلال كه در 5/0 درصد تمام حاملگي‌ها بروز مي‌كند، به صورت پيدايش ضايعات كهيري است كه در سه ماهه سوم حاملگي ظاهر مي‌شوند. اين بيماري عموما در بارداري اول بروز مي‌كند و به ندرت در حاملگي‌هاي بعدي تكرار مي‌شود و چنانچه عود داشته باشد شدت آن كمتر است. علت بيماري دقيقا معلوم نيست و به افزايش غيرطبيعي وزن در مادر و جنين نسبت داده شده است.