بازيگران : محمدرضا فروتن، نيلوفر خوش خلق، شاهرخ فروتنيان، مريم بوباني، احمد ساعتچيان، رويا جاويدنيا و با حضور حسن پورشيرازي
 

خلاصه داستان: در نقد قضاوت کردن افراد جامعه نسبت به يکديگر است. محمود، کارگر جوشکار خط‌هي راه‌آهن با تلفني متوجه مي‌شود که پري همسرش منزل را ترک کرده است. همه شواهد نشان از خيانت پري دارد، اما مرز بين قضاوت و باور، محمود را وادار به جستجو مي‌کند.

يادداشت : « به آهستگي » پس از فيلم « قطعه ناتمام » دومين فيلم بلند مازيار ميري است. فيلمنامه اين فيلم را پرويز شهبازي نوشته كه پيش از اين فيلم ماندگار « نفس عميق » را نوشته و كارگرداني كرده بود.

نويسنده: بابك غفوري آذر

نمايش «قطعه ناتمام» نخستين ساخته مازيار ميري در نوزدهمين جشنواره فيلم فجر با حاشيه هايي همراه بود كه در كنار تسلط و تكنيك قابل قبول كارگردان در اولين فيلمش باعث شد نام ميري به عنوان فيلمساز جوان و قابل تاملي در سينماي ايران مطرح شود.

قطعه ناتمام هر چند به دليل مضمون و نوع پرداختش براي نمايش دچار مشكل شد و اكرانش به تعويق افتاد اما تاثير خود را در روند فيلمسازي ميري گذاشت و باعث شد او با تامل و دقت بيشتر مقدمات ساخت فيلم بعدي اش را فراهم كند. «به آهستگي» حاصل اين دقت و تمركز پنج ساله است كه اتفاقاً مانند قطعه ناتمام مسيري طولاني را از توليد تا اكران طي كرده است.

فيلم از مدت ها پيش از شروع بيست و چهارمين جشنواره فيلم فجر آماده نمايش بود اما سازندگانش بنا بر ملاحظاتي تصميم گرفتند نخستين نمايش آن در جشنواره باشد و در حالي كه اكرانش براي اوايل تابستان برنامه ريزي شده بود به طور ناگهاني از اوايل خردادماه به پرده رفته است.

در چنين شرايطي و در حالي كه سازندگان فيلم به ويژه كارگردان و بازيگرانش تلاش مي كنند در غياب تبليغات رسانه اي كافي با حضور در رسانه ها، تماشاگران را متوجه اكران فيلمشان كنند، دومين فيلم مازيار ميري در چند سينماي محدود به نمايش درآمده است. هر چند حضور رقيبان پرقدرتي كه با تداوم اكرانشان تماشاگران را متوجه خود كرده اند باعث شده به آهستگي براي دوام و تنفس معمول در اين فضا كار سختي پيش رو داشته باشد.

به آهستگي در نگاه اول فيلمي معنوي محسوب مي شود و در طبقه بندي مرسوم اين سال هاي سينماي ايران در زمره فيلم هاي «معناگرا» جاي مي گيرد. تقابل اصلي فيلم پيرامون مفهوم «قضاوت» و «گذشت» و البته جست وجو براي يافتن آرامشي معنوي است.

مرد كارگر جواني كه جوشكار خطوط راه آهن است مطلع مي شود كه در غيابش، همسرش خانه را ترك كرده و به محل نامعلومي رفته است. جست وجوهاي مرد براي يافتن همسرش او را به حقايق جديدي از زندگي اش مي رساند و اين در حالي است كه فشار حاكم و صحبت هاي اطرافيان او را به قضاوتي محتوم و برگشت ناپذير هدايت مي كند.

مرد اما در مواجهه با همسرش تصميمي ديگر مي گيرد. مايه جست وجو براي رسيدن به دركي جديد از واقعيت پيش از اين در سينماي ايران دستمايه ساخت فيلم هاي بسياري بوده است. كه البته تا حدودي برگرفته از مفاهيم عرفاني و معنوي فرهنگ ايراني هم هست. ميري در قطعه ناتمام نيز داستانش را بر پايه همين دستمايه بيان كرده بود و نشان مي دهد كه «درك جديدي از واقعيت» دغدغه جدي اوست. آنچه ميري در روايت تصويري مضامين مورد علاقه اش تا به حال نشان داده به خصوص در به آهستگي نشان از تسلط تكنيكي اوست.

به آهستگي فيلم محكم و قرصي است كه نشان مي دهد سازندگانش سينما را مي شناسند. فيلمبرداري، چهره پردازي و كارگرداني فيلم در سطح استانداردي از سينماي ايران قرار دارد و به خصوص تلاشي كه فروتن براي ارائه بازي متفاوت از خود نشان مي دهد، قابل توجه است.

اما آنچه بيش از همه به آهستگي را نزد مخاطب به چالش مي كشد مضمون آن است. پذيرش اين نكته كه بيننده در مواجهه با داستان فيلم به قضاوتي پنهاني نزد خود دست مي زند كه در صورت قرار گرفتن به جاي شخصيت اول فيلم چه واكنشي نشان مي داد حاكي از تاثير فيلم است. ميري توانسته آن چالشي را كه در زمينه تلقي عمومي از يك موضوع و قضاوت جمعي در نظر داشته به تماشاگر منتقل كند.

نمايش به آهستگي در جشنواره فجر با واكنش هاي متفاوتي روبه رو شد، عده اي پرداخت و مضمون جسورانه آن را ستودند و تعدادي ديگر نوع روايت داستان و نتيجه گيري پاياني آن را نوعي محافظه كاري خاص ارزيابي كردند.

ارزيابي كيفيت عملكرد عوامل فيلم نيز به همين گونه صورت گرفت. بازي فروتن از سوي عده اي به شدت ستوده شد و برخي ديگر نيز آن را تكراري دانستند. گروه موافق با فيلم، ساخته دوم مازيار ميري را تثبيت استعدادي جديد در سينماي ايران ارزيابي كردند و مخالفان ادامه يك روند فيلمسازي مشخص با مضموني تكراري را شاخصه دو فيلم ميري دانستند.

به آهستگي از زمان اكران نيز حاشيه ساز بوده است. سازندگان فيلم اكران زودهنگام و بدون مقدمه آن و تعداد سينماهاي كم نمايش دهنده فيلم را دليل وجود حاكم شدن جرياناتي بر موضوع پخش و اكران در سينماي ايران دانسته اند و اعلام كردند در چنين شرايطي آثاري چون به آهستگي مخاطبان خود را پيدا نمي كنند.

در ميانه سكوت منتقدان در قبال فيلم در همين هفته اول اكران، رقابت به آهستگي با فيلم باغ هاي كندلوس كه آن هم شرايط تقريباً مشابه اي در زمينه اكران را تجربه مي كند، جالب است. نسخه اي كه از به آهستگي هم اينك در سينماها به نمايش درآمده تفاوت هايي با نسخه جشنواره دارد كه حاصل بازتاب هاي بعد از نمايش فيلم در جشنواره است. در نسخه فعلي تغييراتي در پايان فيلم اعمال شده است كه روايت فيلم را يكدست تر و منطقي تر مي كند.

حاصل كار مازيار ميري در دومين كارش حالا در معرض قضاوت جدي تري قرار دارد. قضاوتي كه او با فيلمش نشان داده به آن بسيار حساس است اما به هر صورت در تداوم روند فيلمسازي ميري بي شك تاثيرگذار خواهد بود.