سينماي ما - براي تماشاي «حكم» تازه ترين اثر مسعود كيميايي دلايل مهمي وجود دارد. اگر اين هشت تا دليل مرا در لزوم تماشاي اين فيلم نمي پذيريد، مهم نيست. خودتان يك دليل جور كنيد و فرصت تماشاي فيلم را روي پرده از دست ندهيد. فقط توضيح يك نكته ضروري. حكم با فيلم هاي قبلي كيميايي فرق مي كند. (كاش نسخه تدوين اولش را مي ديديد. آن وقت با اطمينان بيش تري مي شد در اين باره حرف زد.) با پيش فرض سراغش نرويد. ذهن تان را باز بگذاريد. اجازه بدهيد خود فيلم قواعدش را به تان تحميل كند. سينما گاهي وقت ها يك عاشق «خاضع» لازم دارد. اينها بعضي از دلايل من است:

۱- موسيقي و ترانه بخشي از سينماي كيميايي است. او موسيقي شناس خوش سليقه اي است. بهترين سكانس هاي بهترين فيلم هاي او بدجوري وامدار موسيقي شان بوده اند. و «حكم» با ترانه ها و قطعه هاي موسيقي ارژينال و غيرارژينال اش، گاهي يك ويديوكليپ طولاني به نظر مي رسد. وقتي كيميايي تعصبي نسبت به موسيقي اصلي ساخته شده براي فيلمش نداشته باشد، آن وقت است كه مي توانيد با خيال راحت در صندلي سينما فرو برويد و از «كشف»هاي فيلمساز در اين زمينه لذت ببريد: يك ترانه ارمني يا موسيقي يك سريال تلويزيوني دهه ۱۹۵۰.

۲- اين فيلمي است كه كارگردانش آنقدر سينما را دوست دارد كه كم كم، مثل همه فيلم هاي خوب، عشق به خود اين هنر، براي فيلم و فيلمساز تبديل به يك هدف مي شود. آن تعريف جادويي را مي شود خرج اين فيلم هم كرد: كارگردانش آنقدر سينما را دوست داشته كه سراغ ساخت اين فيلم رفته. هدف اصلي در خود مديوم نهفته است.

۳- استثنائاً اين بار مرز بين واقعيت و خيال، خيلي خوب شكسته مي شود. (باز بيشتر دارم درباره نسخه تدوين اول صحبت مي كنم كه حالا دست خورده.) موقع ديدن حكم، به نظرتان مي رسد كه مرز بين خيال و واقعيت يك موست. كارگردان مرز را مي شكند و اغلب صحنه هاي مربوط به دو سوي ماجرا را خوب و مجاب كننده از آب درمي آورد. سالن تاريك و نور سفيد و جماعت هم فاز. اگر لحن فيلم را دريابيد، «حكم» از معدود مواردي است كه خصلت هيپنوتيزم كننده سينما، اثرش را مي گذارد.

۴- دليل بعدي به سه تا از بازيگران فيلم مربوط مي شود. پولاد كيميايي و بهرام رادان و ليلا حاتمي، خيلي خوبند. اينجا شخصيت چندان قابل باوري وجود ندارد. پس زحمت باورپذير كردن اين نقش ها و جلب علاقه تماشاگر را خود بازيگرها كشيده اند. رادان در نقش كوتاه و ظاهراً بي اثرش (به لحاظ دراماتيك دارم اين را مي گويم) بهترين است و پولاد كيميايي، لحن پيچيده نقش اش را خيلي خوب از آب درمي آورد. بله. من هم مثل شما بازي اش را در فيلم هاي قبلي دوست نداشتم.

۵- حكم آينه اين روزگار ما است. در خيابان راه مي رويم، چيزهاي عجيب و غريب بامزه مي بينيم و به نظرمان مي رسد كه همه چيز همانقدر هجوآلود و رمزآميز است كه حكم. اين همان لحن خاصي است كه درباره اش صحبت كرديم. باز بيشتر دارم درباره نسخه تدوين اوليه حكم صحبت مي كنيم و سكانس هاي معركه اي كه كارگردان (يا پخش كننده؟) موقع اكران كنارشان گذاشته است.

۶- اين شايد مهم ترين دليلم باشد. حكم، فيلمي است كه صاحب دارد. مي توانيد صاحب اش را دوست داشته باشيد يا نه، ولي هر چه روي پرده مي بينيد، از كلاه و هفت تير و اوركت و صورت آدم ها (البته به نظرم غير يك مورد!)، حاصل چنين سليقه اي است.

۷- متوجه هستيد كه اين يك نقد نيست. فقط يك جور معرفي است. حرف هاي اصلي مي ماند براي بعد. آن وقت درباره عيب ها و ايده ها و صحنه هاي اضافي فيلم هم صحبت خواهيم كرد. در اين فرصت فقط اجازه بدهيد اين دليل آخريه را هم بگويم. «حكم» فرصتي در اختيار سينمادوست ها مي گذارد كه اين اواخر كاهلي و گرفتاري و سردرگمي و رفيق بازي، از آنها دريغ شده بود. اين كه بعد چند سال و باز، فيلمي از مسعود كيميايي را دوست داشته باشيم. كيميايي براي اين فيلم زحمت كشيده و هيچ صحنه اي را خوب يا بد، به حال خودش وانگذاشته است. مطمئنم كه الان، خيلي از شما كه داريد اين جمله ها را مي خوانيد، ته دل تان نفسي به راحتي كشيده ايد و گفته ايد: آخيش.