بازيگران: محمدرضا فروتن  ، مريلا زارعي مجيد صالحي، الناز شاكردوست، كاوه كاويان، منوچهر آذري، آتيلا پسياني
 

خلاصه داستان:

چند جوان تصميم مي گيرند براي به دست آوردن زندگي بهتر ايران را ترك كنند، اما با وقوع اتفاق هايي از تصميم خود منصرف مي شوند.
 

يادداشت:

« مجردها » پس از ساخت فيلمهايي چون « روزهاي انتظار » (1365)، « زير بامهاي شهر » (1368)، « در آرزوي ازدواج » (1369)، « دو همسفر » (1371)، «مهريه بي بي » (1373)، « گروگان » (1374)، « زندگي » (1376) و « نگين » (1380) نهمين فيلم اصغر هاشمي است.

علي اصغر كشاني - روزنامه ايران

اصغر هاشمي مجردها را در فضايي مي سازد كه سينماي ايران در سال گذشته رويكرد مردمي خاصي را به آثار كمدي خود ديد؛ و آثار كمدي (چه كلامي - چه موقعيت) در صدر فروش سينماي ايران قرار گرفتند. طنز هاشمي خود را به شدت متكي به مؤلفه هاي اجتماعي قرار داده است و فيلم تلاش نموده تا معضلاتي چون بيكاري، ازدواج، مسأله و جايگاه زنان، اشتياق رفتن به خارج، جايگاه درك دانشگاهي، اصالت خانوادگي و رويكرد طبقاتي در اجتماع و... را با زمينه هاي اجتماعي طرح نمايد. شخصيت هاي اصلي فيلم يعني منوچهر، امير حسين و شاهكار هر كدام ويژگي هاي خاص و تيپيكال خود را دارند. شاهكار (مجيد صالحي) با مزه و شوخ و شنگ است و اكثر خرابكاريهاي فيلم زير سر اوست، زود فريب مي خورد و زود عاشق مي شود. عكس اين كاراكتر منوچهر (فروتن) است او جدي و واجد استقلال رأي است، عزت نفس دارد و همواره به شاهكار و امير حسين تذكر مي دهد و خرابكاري ها (حتي اگر خودش به عمد مرتكب آن شده باشد) را اصلاح مي كند، با تدبير عملي را انجام مي دهد وبه راحتي تن به عشق نمي دهد. اما همين شخصيت هم خوب درنيامده او پشت مهندس غيبت مي كند و كارگاه را به هم مي ريزد در حالي كه هيچ زمينه شخصيتي اينچنيني در رفتار اصلي او وجود ندارد. امير حسين هم شخصيتي بينابين دارد، نه مانند شاهكار است و نه منوچهر. اين رويكردي كه توحيدي براي كاراكترهايش انتخاب كرده است عموماً در فيلمهايي كه از شخصيت هاي تيمي بهره مي برند كاربرد دارد. چه در كاراكترهاي خارجي و چه در فيلمهاي سينمايي ايران كه اين دومي بيشتر هم شباهت شخصيتي و هم تماميك به فيلمهاي قديم وطني - مثل گرشا، متوسلاني و سپهرنيا - دارد. اتفاقاً در آن آثار هم يك عمو يا يك قوم و خويش پولدار مثل كاراكتر عمو (آتيلا پسياني) وجود داشت كه تلاش مي كرد برادرزاده ها و فاميل هايش روي پاي خود بايستند و هرازگاهي هم به آنها كمك مي كرد. اين شخصيت عمو هم كه كارگاهش را اجاره داده و دائماً در حال ورزش كردن است و براي برادرزاده هايش مشاوره و گاه ميانجيگري مي كند از قاعده منطق آثار ياد شده خارج نيست.
اصولاً قاعده فيلمنامه هاي كمدي در سينماي ايران از سالهاي دور بر سهل انگاري استوار شده است. معمول شده است كه مخاطب را با تكيه كلامهاي بانمك راضي نگه داشت تا خيلي خود را پايبند پيچشها و گره هاي داستاني نكند براي همين است كه اگر در سالن سينما و براي ديدن فيلم مجردها رفته باشيد هر ده دقيقه با صداي خنده و قهقهه اطرافيان مواجه خواهيد شد و دست آخر هم مخاطب راضي از سالن سينما خارج مي شود چرا نبايد تماشاگر ايراني به ديالوگهايي مثل: حرف صيغه جلوي آدم مجردنزن، جاي جوشكاري انگار يك گاو تاپاله گذاشته، صفرش را بزنم و... و موقعيت هايي مثل موتورسواري شاهكار، تقليد صداي او زمان سانشاين خوردن، پيرزن پيدا كردن امير حسين در فرودگاه، جابه جا كردن نمونه كار اوليه در كارگاه و... اما آيا اينها را مي توان توجيح قابل قبول در مقايسه با حوادث اصلي ماجرا دانست حوادثي كه نقش تعيين كننده در منطق اجرايي داستان و فيلم دارند اما صرفاً نقش آنها با شانس و تصادف جابه جا شده است: پيدا شدن اتفاقي دزد پولها، هويدا شدن اتفاقي طبقه اجتماعي مهندس عربشاهي، به هم ريختن كارگاه به دست منوچهر و پي بردن شانسي مهندس به آن دقيقاً زماني كه حال پدرش به هم مي خورد و آنها به هم نزديك مي شوند. اين خطوط با خرده جريانات فرعي مثل جست وجوي طولاني منوچهر براي يافتن داود شله، دستيار دست و پا چلفتي عربشاهي در حالي كه خودش آدمي به شدت جدي مي نمايد، پافشاري مهندس بر تفكيك قانون از اخلاق و چرخش غيرقابل توجيه او به سمت منوچهر و تغيير اخلاقي صد و هشتاد درجه او همانگونه كه منوچهر اين تغيير را مي كند، وجود شخصيت هاي زائدي چون بيدآبادي به عنوان صاحبخانه و مغازه دار، حركتهاي قهرمانانه، محيرالعقول و مبارزه جويانه منوچهر براي نجات شبانه مهندس از دست اشرار و... در چنين فضايي ديالوگهاي شعاري هم ميان شخصيت ها رد وبدل مي شود: مملكت به آدمهايي مثل شما احتياج داره، مردم به كسي احترام مي گذارند كه جوهر انسانيت داشته باشه، كي حاضره با يك ديپلمه ازدواج كنه، در اين مملكت كار نيست كه هست؛ سانشاين نيست كه هست، كشور به اين خوبي و... سرگرداني موضع فيلم نه فقط از خلأ منطق اتفاقات بلكه از عدم رويكرد و جهان بيني مشخص فيلم نسبت به انگيزه هاي رفتن و ماندن است. اميرحسين و منوچهر و شاهكار هر سه با انگيزه درآمد بالا و خارج مي روند و درآمد كارگاه عمو و مهندس كفاف زندگي شان را نمي دهد اين سؤال در انتها بي پاسخ مي ماند چون نه وضعيت كارگاه و درآمد آن تغيير مي كند و نه مشخص مي شود كه شأن طبقاتي و تحصيلاتي كه منوچهر همواره بر آن تأكيد مي كند چگونه در فيلم به دست مي آيد كه در نهايت او مي پذيرد بماند. اگر انگيزه را عشق و دلدادگي آنها به ژاله و عربشاهي بدانيم پس چه لزومي به طرح مباحث ديگر براي خروج و ماندن است كه همگي حل ناشده باقي مي ماند.

با اين همه اصغر هاشمي تلاش كرده است تا با تركيب دوالگوي كمدي و درام اجتماعي در اجرا موفق نشان دهد. يعني با فاصله گرفتن از وضوح كه اصولاً خاص آثار كمدي است ضريب طنز اثر را به سوي مؤلفه هاي اجتماعي بكشاند هر چند سه آس و پاس فيلم با آن عموي خوش تيپ و پولدار زياد هم فيلم را به تلخي نمي كشاند و لوكيشن ها و فضاهاي انتخابي بيشتر سانتي مانتال نشان مي دهد تا سياه. حوزه اتفاقات فيلم هم محدودنيست. تعقيب و گريز سارق؛ فرودگاه، بيمارستان، كارگاه، محل هاي متعدد تمرينات عمو مثل پارك، سالن بولينگ، منزل ويلايي، خيابان استانبول، كوچه هاي بالاي شهر، خانه كلنگي، برج، بوتيك، كافي شاپ و... شكل دكوپاژ اثر هم منطق خاصي را دنبال نمي كند: براي نمونه حجم اصلي كار دوربين روي سه پايه است اما ابتداي فيلم در خيابان استانبول در نقطه نظر شاهكار با دوربين روي دست كار شده است يا اولين بار كه عمو در كارگاه تقاضاي استخدام برادرزاده هايش را مي كند دوربين طوري نزديك صورتش مي شود و او به گونه اي به مهندس نگاه مي كند كه گويا چند لحظه بعد از او خواستگاري خواهد كرد.
مجردها سرشار از اتفاقات و ديالوگهاي متعددي است كه فيلمساز و فيلمنامه نويس تلاش كرده اند با مفرح جلوه دادن آنها به سرگرم كردن مخاطبان سينماي امروز ايران بپردازند. طراحان داستان فيلم با انگيزه سرگرم سازي بسترهاي اجتماعي را دستمايه قصه خود قرار داده اند. دستمايه اي كه مي توانست به جاي مباحث اجتماعي امروز ايران هر چيز ديگري باشد. هر چيز ديگري.