بازيگران:  سعيد نيكپور، پروانه معصومي، احمد نجفي، مجيد مظفري، محمد صادقي، شبنم قلي خاني، پويا اميني
 

خلاصه داستان:

ابراهيم نبوی هنرمند عارف مسلک و نگارگر پرده های مذهبی که از جانبازان شيميايی جنگ تحميلی است در پی وخامت حالش برای ادامه درمان به همراه همسرش که او را عاشقانه دوست می دارد عازم انگلستان می شود. در لندن برای او و پسرش صادق که دانشجويی مقيم انگلستان است حوادثی پيش می آيد...

پيمان شوقي -روزنامه ايران

توليد آثار هنري با نيت تبليغ محتوايي ايدئولوژيك شمشير دو لبي است كه به همان اندازه كه براي سازنده اش مي تواند مفيد باشد خطرناك و ضدتبليغ هم است. خصوصاً در عرصه سينما كه هر چقدر هم در باب تأثيرات فرهنگي آن داد سخن دهيم اما تماشاگر در وهله اول به نيت سرگرمي به سراغش مي رود نه تهذيب نفس و كسي كه علي رغم آشنايي حرفه اي با ماهيت سينما اين نكته را ناديده بگيرد يا بر ماهيت حرفه اي خود خط بطلان مي كشد و يا سوداي تحكيم موقعيت مادي و مالي دارد نه دغدغه ايدئولوژي و در چنين ورطه اي، ايستادن دائمي فيلمسازاني مثل جمال شورجه بر سر حرف اول خودشان وحفظ پرستيژكاري شان به عنوان (هنرمنداني كه سينما را تريبوني مناسب براي تبليغ باورهاي خود مي شمارند جاي تحسين دارد هنرمند آرمانگرا معمولاً بايد بهاي سنگيني براي استقامت بر سر باورهايش بپردازد). از يك طرف دغدغه چگونگي طرح ايده آل ها را داشته باشد و از طرف ديگر در مصاف با ناباوري رايج، بر سر حفظ موقعيت فرهنگي خود بجنگد و وقفه هاي طولاني ميان آثارش را به جان بخرد يا اصلاً به سراغ رسانه اي ديگر برود و زير چتر حمايت  قرار گيرد.

«وعده ديدار» نمودار بخش عمده اي از موارد طرح شده در بالاست. البته ساختار داستاني فيلم به دليل برآمدن از دل يك سريال تلويزيوني و فقدان يك سناريوي مستقل جاي صحبت چنداني ندارد و گذشته از كليت آن، كه به آن خواهيم پرداخت پر از جزئيات و شخصيت هاي پرايراد و تأمل هاي نابجا يي است كه نفس داستان را بريده اند و براي مخاطبي كه به نيت لذت بردن از يك خط روايي معمولي به سالن سينما داخل شده چيزي ندارد. اما در عين حال مي شود از زاويه اي متفاوت به فيلم نگاه كرد و آن را آوردگاه آرمان و واقعيت هاي تلخ روزمره اي ديد كه يك هنرمند معتقد نمي تواند بر آنها چشم ببندد و ترجيح مي دهد به بهاي خوردن برچسب هاي فرموله شده طرحشان كند و حضورشان را فرياد بزند.
جمال شورجه در ميان فيلمسازان مذهبي جايگاه خاصي دارد: در وهله نخست يكي از موفق ترين فيلمسازان اين گروه از حيث آشنايي وكاربرد امكانات رسانه است و ساختار تصويري قابل دفاع فيلمهايش بهترين گواه اين ادعا .سازنده يكي از فيلمهاي مهم تاريخ سينماي جنگي ايران (حماسه مجنون) كه تا اين لحظه بهترين كارش هم هست و در آن شاهد يكي از متعادل ترين انواع تركيب شاخص هاي عقيدتي با الزامات سينما در محدوده فيلمهاي ايراني بوده ايم ضمناً او جزو آن دسته معدودي است كه توقعات گيشه نتوانسته باعث خروجشان از محدوده مورد علاقه و باورشان بشود و از اولين فيلم بلندش شب دهم تا اين آخرين ساخته اش همچنان پايبند دلمشغولي اصلي يعني طرح مضامين و باورهايش در آثارش مانده و در سالهاي كم كاري هم اين مهم را از طريق ديگر يعني مشاوره و اجراي پروژه هاي بزرگ و كوچك مذهبي در سينما و تلويزيون پي گرفته واين پايمردي او را صاحب پرستيژ خاصي كرده كه پيگيري آثارش را براي مخاطب خاص سينماي ايران الزامي مي كند. بنابراين توجه صرف او به وجوه محتوايي اثر و رها كردن يا بي اهميت انگاشتن بخش هايي كه بايد عامل ارتباط ميان تماشاگر عام و محتواي مورد نظر باشند كار او را متزلزل ساخته است. در نگاه ثانويه به «وعده ديدار» فارغ از وجوه تكنيكي خوب آن ـ كه ذكرشان براي آدم پرسابقه اي مثل شورجه ديگر لطفي ندارد و اصلاً شرط اوليه ورود به عرصه هستند ـ و نيز ساختار تلويزيوني دكوپاژ كارگردان مي توان نگاهي به جوهر وجودي آن انداخت واندازه ادعاهاي طرح شده در آن را با ميزان خود اثر سنجيد.
«وعده ديدار» در كلي ترين خط روايي اش حكايت برخورد دوآدم است كه زندگي و مرگشان به تكميل شدن يك اثر پرارزش هنري بستگي دارد: يكي دلال يهودي «عاموس» و ديگري فرزند نقاش اصلي تابلو استاد مهدوي . اولي حل مشكلات اقتصادي و رفع تهديدهاي دائمي طلبكارانش را در گرو تكميل يك پرده مذهبي ايراني مي بيند و دومي جانبازيست كه استشمام بوي رنگ و حلال هاي صنعتي برايش مرگ آور است. تقابل دراماتيك جالبي كه اين خط كلي در خود دارد مي توانست آوردگاه مناسبي براي طرح حرفي در خور زمانه و در راستاي پيام همان تابلو مك گافين قصه باشد كه همه انبياء الهي را در كنار هم و در كنار قائم منتظر نشان مي دهد . اما پرداخت فيلمنامه و كارگردان از اين خط كلي چيست؟

پرداخت كارگردان «وعده ديدار» را تبديل به داستان «عاموس» كرده كه درگير فشارهاي چندجانبه از طرف طلبكارانش و باند صهيونيستهاي تماميت خواه چاره اي جز وادار كردن استاد مهدوي به تكميل يك تابلو ندارد . ترفندهاي او دزديدن استاد و همسرش و تمام آن مقدمه چيني ها وجوه داستان را به سمت و سوي آثار پليسي سوق مي دهد و با وارد شدن بازپرس انگليسي و همتاي ايراني اش آن كارگزار فرهنگي كه خصوصيات رفتاري و حرفه اي اش او را يك مأمور اطلاعاتي در لباس مسؤولي فرهنگي معرفي مي كند اين بخش پررنگ تر هم مي شود . در اين ميان ترسيم چهره اي انساني از «عاموس» به كمك تمهيدات ذكر شده ترسيم پررنگ فشارهاي وارده ، چه از طرف آن پيرزن «رئيس دزدها» و چه تهديد خانواده عاموس به قتل با آن شيوه هاي نمايشي كه سخت همدلي تماشاگر را بر مي انگيزند و انتخاب بازيگر احمد نجفي دوست داشتني با آن صداي گرم و نگاه نافذ صميمي وقتي در كنار نوع معرفي استاد مهدوي قرار مي گيرد خصوصاً با آن شيوه بازي سازي سعيد نيكپور كه گويي هنوز از قالب ميرزا رضاي كرماني در سريال شاه شكار درنيامده و بي دليل شيوه اي عبوس و تهاجمي دارد مستقيماً به كاركردي برخلاف آنچه تمهيد اوليه كارگردان بوده تبديل مي شود . هرچقدر هم گروه ايراني و انگليسي فيلم در باب محاسن استاد شعار بدهند و آثارش به عنوان شاهكارهاي مسلم زمان معرفي شوند يا خانم پروانه معصومي در كلوز آپ هاي درشت اشك بريزد و در پرتو نورپردازهاي اغراق آميز ادعيه را تلاوت كند بازهم تماشاگر نگران سرنوشت عاموس دلال مي ماند كه بالاخره مي تواند اين پيرمرد يكدنده را به انجام كار ترغيب كند يا نه و چگونه. و سرنوشت او و دخترش چه مي شود ؟
از يك جاي كار اين تمهيد هم متوقف مي شود و فيلم خيلي دير و با پرشي ناگهاني مشغول تخريب چهره ساخته شده از عاموس و ترسيم ابعاد هيولايي وجود او مي شود و در عوض چهره دخترش را برجسته مي كند . به اين ترتيب يكي از سنجيده ترين قصه هايي كه در سال هاي اخير در سينماي ايران براي طرح مضمون تأثير دين از طريق هنر ساخته شده بود دستخوش ضعف هاي بصري سازندگان مي شود آيا حرف نهايي فيلم آن تجسم ساده انگارانه از باغ بهشت در استخر پارك سنگي با آدم هاي بالداري است كه جاي تأثير معنوي به شوخي پهلو مي زنند؟ و يا آن تصوير ديواري كه نشاني از ناقص بودن و نياز به تكميل در خود ندارد . حالا صحبتي از ده ها مورد ديگر كه در طول فيلم پخش هستند نمي كنيم ( از برادر خانم قالي فروش استاد تا سرهنگ ساواكي و خانواده اش و مسائل پسر استاد يا محجبه بودن دختر عاموس و غيره ) كه حاصلي جز اطناب كلام ندارند و در نهايت هم راه به جايي نخواهند برد .

كلام آخر اينكه وعده ديدار فيلم مطلوبي نيست و شك هم نداريم كه اين، حد توان شورجه نيست . اي كاش تهيه كننده رضا مي داد كه وعده ديدار صرفاً در قالب يك سريال تلويزيوني به نمايش درآيد و در كارنامه سينمايي كارگردان ثبت نشود . هنوز هم شورجه را با حماسه مجنون مي شناسيم و معرفي مي كنيم و منتظريم در رويكرد به مسائل روز جامعه يا جهان هم شاهد پختگي و تسلط مستتر در آن باشيم.