پتاسيم

پتاسيم يكي از مهمترين الكتروليت هاي موجود در بدن است كه باعث بهبود عملكرد كليه ها، غدد فوق كليوي، قلب، سلول هاي عصبي و عضلاني و نيز باعث حفظ تعادل آبي و اسيدي بدن مي شود.

علائم كمبود آن در بدن شامل موارد زير است:

خستگي، خواب آلودگي، ضعف عضلاني، يبوست، نامنظمي ضربان قلب و تأخير در تخليه معدي. بهترين منابع غذايي پتاسيم؛ آرد سويا، لوبيا سفيد، عدس، موز و اسفناج مي باشد. ولي در بيشتر موادغذايي وجود دارد. رژيم غذايي غني از كلسيم، پتاسيم و منيزيم و نيز محدود در سديم باعث كاهش فشار خون بالا در افراد دچار فشار خون بالا مي شود.

طبق گزارش يك پزشك آمريكايي، يكي از بهترين دوندگان زن( دوي مسافت هاي طولاني) به او مراجعه مي كند و دليل افت كارآيي خود را در ورزش از او مي پرسد. آزمايش خون در مورد او انجام مي شود. آزمايش خون نشان داد كه تمامي فاكتورهاي خوني طبيعي بودند، به غير از پتاسيم موجود در خون كه مقدار آن كم بود. بيشترين علت كمبود پتاسيم، تهوع مي باشد ولي زن ورزشكار ادعا مي كرد دچار تهوع نشده است.

سپس از او خواسته شد ادرار خود را براي مدت يك روز جمع آوري كند. آزمايش ادرار نشان داد ميزان پتاسيم موجود در ادرار او سه برابر حالت طبيعي بود كه ثابت مي كرد اين فرد دچار پرخوري عصبي است و براي كنترل وزن خود، با فرو بردن انگشت دست در گلويش عمداً مي خواسته دچار تهوع شود تا غذاهاي خورده شده را بالا آورده و وزنش افزايش نيابد.

بعد از اينكه زن ورزشكار قانع شد و گفت كه اين عمل را انجام مي داده است، دست از اين كار برداشت و بعد از آن در چندين مسابقه ي دو برنده شد. كليه ها و غدد عرق، هنگاميكه بدن دچار افت پتاسيم مي شود، از اتلاف آن جلوگيري كرده و مقدار آن را در حد طبيعي نگه مي دارند. به همين دليل، كمبود پتاسيم به ندرت در ورزشكاران رخ مي دهد.

نياز بدن به پتاسيم حتي با ورزش كردن طولاني در هواي گرم، با خوردن يك رژيم معمولي برآورده مي شود، چون اين عنصر در تمامي موادغذايي به جز شكر تصفيه شده وجود دارد. مصرف داروهايي مثل ديورتيك ها و كورتيكواستروئيدها مي توانند باعث كمبود پتاسيم در بدن شوند. همچنين اسهال و تهوع مكرر باعث كمبود آن مي شود. در اسهال، پتاسيم بدن از طريق مدفوع و در تهوع از طريق ادرار دفع مي شود. هم در ورزشكاران و هم در افراد عادي، تهوع و استفراغ بيشترين علت كاهش پتاسيم خون و افزايش آن در ادرار مي باشد.