ويتامين ب-3 (نياسين)

ويتامين ب-3 يا نياسين عضوي از خانوادة ويتامين هاي "ب" است. اين ويتامين محلول در آب است و اين بدان معني است كه در بدن ذخيره

نميشود و براي برطرف كردن نيازهاي بدن به طور مرتب و روزانه بايد مصرف شود. دو شكل از ويتامين "ب-3" وجود دارد:
نياسين (به عنوان اسيد نيكوتينيك نيز شناخته ميشود) و نياسين آميد (نيكوتين آميد نيز گفته ميشود). هر 2 فرم اين ويتامين به عنوان يك مادة مغذي در بدن به يك طريق مؤثرند اما موارد استفاده آن در درمان بيماريها متفاوت است.

بدن شما براي تبديل كربوهيدرات به انرژي نياز به ويتامين ب-3 دارد. بدون ويتامين ب-3 سيستمهاي بدن شما متوقف خواهند شد. ويتامين "ب-3" همچنين باعث شكستن چربي و كلسترول ميشود بنابراين نياسين (اسيد نيكوتنيك) يك عامل ايجاد كننده كلسترول خوب براي بدن است.

بدن شما از ويتامين ب-3 براي ساختن تركيبات مختلف از جمله هورمون هاي جنسي و هورمون هاي آدرنال، استفاده مي كند. اين ويتامين همچنين به خارج كردن مواد شيميايي سمي و مضر از بدن و تنظيم قند خون كمك مي كند.

بيشتر افراد مقدار كافي از اين ويتامين را از طريق غذايي كه مي خورند، به دست مي آوردند. پزشك در موارد بالابودن كلسترول و ديگر بيماريها اين ويتامين را براي شما تجويز مي كند. مسئله مهم اين است كه در موارد مصرف زياد اين ويتامين تحت نظر پزشك باشيد، زيرا مصرف زياد اين ويتامين داراي عوارض جانبي جدي همچون آسيب كبدي مي باشد.

موارد استفاده
نياسين كلسترول بد (LDL) را كاهش و كلسترول خوب (HDL) را افزايش مي دهد. اين ويتامين اثر داروهاي كاهندة كلسترول را افزايش مي دهد.

براي اين منظور، بايد مصرف اين ويتامين تنها زير نظر پزشك باشد. نياسين آميد به درمان آرتروز، روماتيسم مفصلي، ديابت وابسته به انسولين، بيخوابي و سردرد ميگرني كمك مي كند.

هر شكلي از اين ويتامين مي تواند در درمان يا پيشگيري از كمبود ويتامين "ب-3" (پلاگر) استفاده شود. افرادي كه دچار سل يا سرطان هستند، خانم هايي كه از قرص هاي ضد حاملگي استفاده مي كنند و اضخاصي كه از كمبود پروتئين رنج مي برند، به احتمال بيشتر دچار كمبود ويتامين "ب-3" ميشوند.

منابع غذايي
بدن شما ويتامين ب-3 را از پروتئين به دست مي آورد بنابراين اگر در رژيم غذايي پروتئين كافي وجود داشته باشد، ويتامين "ب-3" كافي به بدن شما مي رسد.

بهترين منابع ويتامين ب-3 غذاهايي است كه غني از پروتئين باشد مانند: گوشت بدون چربي، مرغ، ماهي، تخم مرغ، لوبياي خشك پخته شده و نخود، كبد، شير كم چربي يا بدون چربي و پنير، سويا و آجيل.

منابع ديگر خوب براي ويتامين "ب-3" شامل مخمر آبجو، سبوس گندم، نام پرقوت و حبوبات. غلات (به جز ذرت)، قارچ و سبزيجات تازه. ويتامين "ب-3" در اثر پختن در آب از بين مي رود. بنابراين تا حد امكان از جوشاندن، پختن و فريزكردن سبزيجات خودداري كنيد.

اشكال ديگر
اگر پزشك به شما توصيه كند كه مقدار بيشتري ويتامين ب-3 مصرف كنيد، مي توانيد از مكمل هاي نياسين يا نياسين آميد كه به اشكال مختلف در دسترس است استفاده نمايي. قرص هاي 25، 50، 100، 250 و 500 ميلي گرمي موجود است.

اگر چه قرص ها و كپسولهايي كه به مرور زمان در بدن آزاد ميشود در دسترس است، اما مطالعات نشان داده اين تركيبات باعث آسيب به كبد ميشود.

نياسين همچنين به صورت اينوزيتول هگزانياسينات كه فرآورده توليد شده در اروپاست، در دسترس است. اين تركيب به تدريج آزاد ميشود و منجر به آسيب كبد نمي شود.

نحوة مصرف
براي كاهش خطر ايجاد زخم معده و جلوگيري از بهم خوردگي و آشفتگي معده، بهتر است مكمل هاي نياسين را همراه با غذا مصرف كنيد.

موارد احتياط
مصرف ميزان زياد نياسين (75 ميلي گرم يا بيشتر) باعث ايجاد عوارض جانبي ميشود. شايعترين عارضة آن «نياسين فلاش» (NIACIN FLUSH) است، بدين صورت كه در صورت وسينه احساس سوزش كرده و پوست شما قرمز و برافروخته ميشود.

اين نشانه ها بي ضرر هستند مگر شما مبتلا به آسم باشيد بنابراين افراد مبتلا به آسم از مصرف زياد نياسين بايد اجتناب كنند. مصرف مقادير خيلي زياد نياسين كه براي كاهش كلسترول بكار مي رود، باعث آسيب كبد و زخم معده ميشود.

اگر شما دچار بيماريهاي كبدي يا زخم معده هستيد از مكمل هاي نياسين نبايد استفاده كنيد. اگر شما ديابت، بيماري كيسة صفرا يا نقرس داريد بايد زير نظر پزشك از مكملهاي نياسين استفاده كنيد.

تداخل هاي احتمالي
- با ديگر ويتامين هاي گروه ب باعث به حركت درآوردن موتور بدن ميشود.
- با ديگر داروهاي كاهنده كلسترول بدن قابل استفاده است.
- در صورت همراهي با داروهاي فشارخون، با احتياط مصرف كنيد (زيرنظر دقيق پزشك).
- الكل مي تواند مانع از جذب ويتامين "ب-3" شود، همينطور كه بر جذب ساير ويتامين ها و مواد معدني تأثير مي گذارد.