پروتئين مورد نياز ورزشكاران

مدتها است اين عقيده بين مردم رواج دارد كه پروتئين مصرفي بالاتر قدرت و كارائي ورزشكاران را افزايش مي دهد . متخصصين علوم تغذيه و فيزيولوژيستها اظهار مي دارند هيچ دليل و مدركي كه اين ادعا را اثبات كند وجود ندارد  و پروتئين مورد نياز جهت رشد ماهيچه ها از طريق همين غذاهاي معمولي قابل تامين است .

جداول "RDA" ( ميران توصيه روزانه مواد غذايي ) سال 1989 پروتئين پيشنهادي روزانه را حدود 12 تا 15 درصد كل انرژي در نظر گرفته و هيچ تفاوتي براي فعاليتهاي مختلف قائل نشده است .

نيازهاي پروتئيني در  ورزشهاي استقامتي

تحقيقات اوليه نشان ميداد  تعادل ازت در شروع فعاليتهاي نسبتا سنگين كاهش مي يابد . در نتيجه برخي از محققين عقيده داشتند پروتئين مصرفي نيز بايد افزايش يابد . با گذشت 2 هفته از شروع تمرينات تعادل ازت بدون هيچ گونه تغيير در الگوي غذايي به حالت عادي خود بازگشت . با ادامه تمرينات تعادل ازت باز هم بالاتر رفت و اين تصور را بوجود آورد كه شايد نياز ورزشكاران حتي كمتر از افراد عادي باشد . تحقيقات اخير نشان مي دهد هر چه فعاليت شديد تر باشد نياز به پروتئين افزايش مي يابد . سؤال بعدي تعيين ميزان اين افزايش بود . ارزيابي تعادل ازت ( نيتروژن دريافتي از طريق غذاهاي پروتئيني به پروتئين دفعي از بدن ) در يك ورزشكار حرفه اي كه روزانه تا 75 درصد حجم كل اكسيژن ماكزيمم فعاليت مي كند نشان داد اين تعادل  با مصرف 0.94 گرم پروتئين به ازاي هر كيلو گرم وزن بدن او برقرار خواهد شد . 

انرژي مصرفي درميزان نياز به پروتئين نقش بسيار مهمي دارد . اگر انرژي دريافتي تنها 100 كيلو كالري كمتر از نياز واقعي تنظيم شود ، چنانچه پروتئين مصرفي به دو برابر نياز واقعي هم افزايش يابد باز نياز پروتئيني ورزشكار را تامين نخواهد كرد .عامل ديگري كه ممكن است موجب افزايش نياز به پروتئين در ورزشكاران استقامتي شود اين است كه پروتئينهايي كه  خود در انقباض ماهيچه ها دخالت دارند ممكن است در طي ورزشهاي طولاني شكسته شوند . اين مسئله بخصوص اهميت انرژي كافي در جلوگيري از به هدر رفتن پروتئين در طول ورزش را اثبات مي كند .

نيازهاي پروتئيني در ورزشهاي قدرتي

در خصوص مصرف بالاي پروتئين درورزشهاي قدرتي زياد قصه سرايي شده است .

 بررسيها نشان مي دهد در كشورهاي مختلف ورزشكاران اين رشته بين 1.2 تا 3.4 گرم پروتئين به ازاي هر كيلوگرم وزن خود مصرف مي كنند . اين اعتقاد بيشتر بصورت دهان به دهان يا تبليغات ريشه دوانده و اكثر ورزشكاران عقيده دارند مصرف پروتئين بيشتر باعث حجيم تر شده ماهيچه ها مي گردد .  نياز به پروتئين در ورزشهاي قدرتي از دو ديد قابل بررسي است .

1_ نياز به پروتئين به منظور حفظ تعادل ازت و نگهداري بافتهاي موجود

2_ نياز به پروتئين به منظور ايجاد تعادل مثبت ازت و افزايش بافت ماهيچه اي

در ورزشكاران حرفه اي تعادل ازت با همان مقدار پروتئين كه در افراد غير ورزشكار لازم است برقرار مي شود . اما در ورزشكاراني كه تازه شروع به فعاليت كرده اند پروتئن مورد نياز براي برقراري اين تعادل تا حد زيادي به شدت فعاليت بستگي دارد . بررسيها نشان مي دهد ورزشكاران جوان و مبتدي كه 6 روز در هفته و هر روز 1.5 ساعت بدن سازي كار مي كنند حدود 1.5 گرم به ازاي هر كيلو گرم وزن بدن به پروتئين نياز داشته باشند .در تحقيقات انجام شده مشخص شد زمانيكه پروتئين دريافتي از مرز 1.4 گرم به ازاي كيلو كيلو گرم وزن بدن بگذرد ، سنتز پروتئين ديگر افزايش نخواهد يافت .

اينكه گفته مي شود چرا برخي ورزشكاران در نتيجه استفاده از اين تركيبات نتايج شگفت انگيزي ميگيرند در واقع بايد گفت استفاده از مكملهاي پروتئيني بطور غير مستقيم انرژي دريافتي ورزشكار را بالا مي برد بنابراين هر گونه تاثير مثبت اين مكملها ناشي از سهمي است كه در توليد انرژي پيدا ميكند آنهم منوط به اينكه ورزشكار دچار كمبود انرژي بوده باشد . در اينجا لازم است به اين نكته اشاره كرد كه مصرف پروتئين بمنظور توليد انرژي راندمان ضعيف و هزينه زيادي هم از نظر اقتصادي و هم از نظر متابوليكي براي بدن دارد .