محصولات کشاورزي  روزبه روز بيشتر ميشود

 سالهاست درتمامي دنيا مواد غذايي را به روشهاي مختلف ازجمله خشک کردن ، نمک سودکردن ، کنسرو و روشهاي شيميايي ، نگهداري ميکنند. باوجود اين روشها در حفظ و نگهداري مواد غذايي نقش بسزايي دارند، اما در شرايطي خاص ، مشکلاتي براي مصرف کننده و محيط زيست ايجاد ميکنند.

از روشهاي نويني که در چند دهه اخير به منظور آلودگي زدايي ابداع شد و بسرعت جاي خود را درميان ديگر روشهاي نگهداري باز کرد، مي توان به روش پرتودهي بخصوص پرتودهي با پرتو گاما اشاره کرد.پرتو گاما براحتي از هر نوع پوششي اعم از فلز، چوب ، پلاستيک و کاغذ عبور مي کند و پس از برخورد با موجودات زنده ميکرسکوپي ، سبب کاهش بار ميکربي ميشود.اثرات زيستي پرتو بر موجودات زنده ، ناشي از تغييرات شيميايي ايجاد شده در سلولهاست.

تاثير پرتو بر موجودات زنده ميکرسکوپي پرتو به دو صورت مستقيم و غير مستقيم بر موجودات زنده ميکرسکوپي اثر مي گذارد: 1- اثرات غير مستقيم پرتو در نتيجه واکنش پرتو با آب موجود در محيط و توليد راديکال آزاداست که مورد آخر سبب تغيير در ترکيبات ديواره سلولي و اثر سوء بر آنزيم هاي فعال و در نهايت مرگ سلول ميشود. 2 - اثرات مستقيم پرتو، مربوط به تاثير مستقيم آن بر دي.ان.اي و تخريب آن است.
 

پرتو با اثرگذاري مستقيم بر روي( آر. ان.اي RNA )( و دي.ان .اي DNA ). از تقسيم دوباره سلول و در نهايت تکثير آن جلوگيري ميکند.تعيين شدت پرتو، به سه عامل مقاومت ميکرب ها، بار ميکربي و نوع ماده غذايي بستگي دارد؛ ميکرب هاي موجود در مواد غذايي فاقد اسپور نسبت به اسپوردارها براي نابودي به دوز کمتري نياز دارند. در پايين

براحتي باعث نابودي گروههايي از باکتري ها، قارچها و مخمرهاي ساپروفيت و پاتوژن ميشود. امروزه روش پرتو دهي براي کاهش بار ميکربي و افزايش زمان نگهداري مواد غذايي مختلف مانند گوشت ، ماهي ، مرغ ، ميوه و سبزي تازه ، گياهان دارويي ، ادويه و... در کشورهايي مانند ژاپن ، روسيه ، هند، پاکستان و امريکا، استفاده ميشود.از ميان اين مواد غذايي که مورد پرتودهي قرار مي گيرند، ادويه است که زعفران هم جزو آنهاست.

توليد ادويه بيشتر در نواحي گرمسيري صورت مي گيرد که سبب شرايط محيطي و نوع عمل آوري ، بشدت مورد هجوم انواع ميکرب ها و آفات قرار ميگيرد.در گذشته براي کاهش آلودگي ادويه ، از اکسيد اتيلن استفاده مي شد، اما پس از اين که سرطانزا تشخيص داده شد. بندرت کشوري مجوز استفاده از اين ماده را در مواد غذايي صادر ميکند.زعفران هم مانند ديگر ادويه ها، در فرآيند توليد و عمل آوري به انواع مختلفي از ميکربها آلوده مي شود، که براي رفع آن بايد از روشهاي مناسب از جمله پرتودهي استفاده کرد.